Spojrzenie na Merkurego - 9 maja!

Obserwując tegoroczny nieboskłon, niezależnie od różnych wydarzeń na Ziemi, wszystko powinno przebiegać według harmonii klasycznych praw astronomii, matematyki i fizyki, znanych ludzkości – lepiej lub gorzej – od wielu stuleci. Czekają nas, w 2016 roku, zjawiska okresowe i niespodziewane. Tych drugich, często najciekawszych i wywołujących nie tylko u zawodowych astronomów dreszcz emocji, nadal nie można wcześniej dokładnie przewidzieć.

   Natomiast ze zjawisk okresowych, a mimo to zawierających zawsze w sobie choć odrobinę tajemniczości, wystąpią w tym roku dwa zaćmienia Słońca: 8/9.III.  i 1.IX., oba niewidoczne w Polsce. To pierwsze, będzie zaćmieniem całkowitym widocznym w Azji, Australii i Oceanii, zaś to drugie będzie  zaćmieniem obrączkowym, obserwowanym w Afryce i na Madagaskarze.

   Wystąpią aż trzy półcieniowe zaćmienia Księżyca: 23.III., 18.VIII. i 16.IX. Tylko to ostatnie zjawisko - generalnie dla wytrawnych obserwatorów -  będzie  widoczne w Polsce. Początek zaćmienia półcieniowego: o godz. 18.53, a koniec o godz. 22.56.

  Zjawisko, które będzie nas szczególnie interesowało w tym roku - stanowiąc rekompensatę za marne tegoroczne  zaćmienia - to w dniu 9 maja (tranzyt) przejście Merkurego przed tarczą Słońca. Będzie ono trwało aż 7 i pół godziny. W Łodzi będzie widoczne wejście planety na tarczę słoneczną: kontakt I o godz. 13.12 i kontakt II o godz. 13.15, maksimum wystąpi o godz. 16.56, a śledzić zjawisko możemy aż do zachodu Słońca o godz. 20.19. Zejście planety z tarczy słonecznej (kontakt III o godz. 20.39 i kontakt IV o godz. 20.42) nie będzie u nas widoczne. Gdyby nam pogoda obserwacyjna tym razem nie dopisała, to następne takie zjawisko wystąpi dopiero 11.XI. 2019. W Polsce będzie wtedy widoczna mniej niż połowa zjawiska, począwszy od godz. 13.27, oby tylko nie było listopadowych mgieł.

Przejście (tranzyt) Merkurego przed tarcza Słońca, obserwowane z powierzchni Ziemi, występuje wtedy, gdy planeta znajduje się blisko węzłów orbity okołosłonecznej. Ponieważ orbita Merkurego jest nachylona pod kątem nieco ponad 7 stopni do Ekliptyki, zatem przejścia Merkurego przed tarczą Słońca, mogą występować w ściśle określonych odstępach czasu, które można wyliczyć z okresu gwiazdowego dla Ziemi (365,256 dni) i synodycznego dla Merkurego (115,878 dni). Obliczenia występowania tranzytów można wykonać metodą ułamków łańcuchowych, i tak w XXI wieku, takie zjawiska mogą występować na wiosnę w maju, gdy Merkury jest w węźle wstępującym, lub na jesieni w listopadzie w węźle zstępującym. Ponadto, tranzyty majowe są dłuższe w czasie niż listopadowe, ponieważ wtedy Merkury znajduje się bliżej aphelium i porusza się najwolniej na orbicie okołosłonecznej. W XXI wieku takich zjawisk będzie 14: 5 majowych i 9 listopadowych.

 Tranzyty majowe Merkurego, obserwowane z Ziemi, w XXI wieku wystąpią w: 2003, 2016, 2049, 2062 i 2095 roku, natomiast listopadowe w latach: 2006, 2019, 2032, 2039, 2052, 2065, 2078, 2085, 2098.  Z tego zestawienia widać, iż każdemu tranzytowi majowemu Merkurego odpowiada po trzech latach (dokładniej po 3.5 roku, czyli po połowie cyklu siedmioletniego) tranzyt listopadowy, ale nie odwrotnie.  

   Posługując się metodą ułamków łańcuchowych możemy wyliczyć cykle okresów synodycznych powtarzania się w/w zjawisk tranzytowych planet dolnych.  Dla Merkurego wynoszą one: 7, 13, 33, 46 i 125 lat, zaś dla Wenus: 8, 105.5, 125.5, i 243 (patrz: Urania PA nr.1, 2012, P. Rudawy - "Przejście Wenus na tle tarczy Słońca").

    Według danych zawartych w "Kalendarzu astronomicznym na wiek XXI", 2004,  Autorzy:  R.K. Janiczek, J. Mietelski i M. Zawilski, z terytorium Polski w całości były lub będą obserwowane tranzyty Merkurego: 7.V.2003,  13.XI. 2032,  7.XI. 2039,  7.V.2049.

  Życzymy zatem udanych tegorocznych obserwacji majowego tranzytu Merkurego, tej wędrującej kropeczki na tle tarczy Słońca, pamiętając przy tym o profesjonalnym zachowaniu bezpieczeństwa dla oczu.

Adam Michalec, MOA Niepołomice
Remigiusz Jabłoński

 

Zielona Łódź wraz z łódzkim Planetarium i Obserwatorium Astronomicznym zaprasza na wspólne podziwianie tranzytu Merkurego. Obserwacje będziemy prowadzić przez cały czas trwania zjawiska. Zapraszamy wszystkich chętnych na Górkę Rogowską (przy ul. Łupkowej), z której roztacza się piękna panorama naszego miasta. Czytaj więcej

Zainteresowane osoby obserwacją tranzytu zapraszamy także na taras Planetarium. Bliższe informacje pod numerem  (42) 633 13 63  oraz 790 630 21.

Spacer z elementami astronomicznego pokazu w Ogrodzie Botanicznym.

Spacer z elementami astronomicznego pokazu w Ogrodzie Botanicznym.

Poszukiwanie wiosny – spacer – niedziela 20 marca.

W niedzielne południe, mimo pochmurnej aury, nie brakło chętnych do poszukiwania zwiastunów wiosny w Ogrodzie Botanicznym!

Podczas wycieczki planowaną atrakcją był pokaz tarczy Słońca przez teleskopy - plamy słoneczne oraz portuberancje -  elementy  związane z aktywnością naszej najbliższej gwiazdy. Ze względu na pogodę zakończyło się na omówieniu sprzętu do obserwacji, a ciekawe fotografie zjawisk astronomicznych eksponowane były na ekranie komputera.

Była to jednak okazja dowiedzieć się o bezpieczeństwie wykonywania obserwacji oraz o najbardziej ciekawych, nadchodzących, zjawiskach na niebie.

Dokładnie 20 marca o godz. 5:30 długość dnia zrównała się z czasem trwania nocy. Słońce weszło w znak Barana i był to początek astronomicznej wiosny.

Poszukiwanie wiosny w Ogrodzie Botanicznym, prowadził Marek Jakubowski. Część astronomiczną prowadzili: Remigiusz Jabłoński oraz Piotr Borasa.

 

Więcej o wydarzeniu na Zielona Łódź - zielonalodz.info

 

Likwidacja SOPP Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego im. Arego Sternfelda!

 

Informujemy, że w dniu 10.02.2016 Rada Miasta Łodzi podjęła decyzję o likwidacji z dniem 31 sierpnia 2016 Specjalistycznego Ogniska Pracy Pozaszkolnej Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego im. Arego Sternfelda w Łodzi.

W miejsce dotychczas istniejącej placówki powstanie Filia nr 3 Centrum Zajęć Pozaszkolnych nr 1, mającego siedzibę przy ul. Zawiszy Czarnego 39.

W nowo powstałej filii CZP nr 1 od września będą realizowane niektóre dotychczasowe zajęcia dydaktyczne. Dokładny profil i kształt organizacyjny nowej placówki poznamy po zatwierdzeniu organizacji roku szkolnego 2016/17 dla utworzonej filii nr 3 CZP nr 1.

Zobacz:

- Uchwała w sprawie likwidacji Specjalistycznego Ogniska Pracy Pozaszkolnej - Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego im. Arego Sternfelda w Łodzi  przy ul. Pomorskiej 16 - czytaj

 - Uchwała w sprawie utworzenia Filii nr 3 Centrum Zajęć Pozaszkolnych nr 1 w Łodzi przy ul. Zawiszy Czarnego 39. - czytaj

 

Wojewódzkie Młodzieżowe Seminarium Astronomiczno-Astronautyczne

          W dniu 04.03.2016 w Planetarium i Obserwatorium Astronomicznym im. Arego Sternfelda  odbyło się  Wojewódzkie Młodzieżowe Seminarium Astronomiczno – Astronautyczne, podczas którego zaprezentowano sześć najlepszych nadesłanych do nas prac konkursowych.  Seminarium było podsumowaniem  wojewódzkiego etapu konkursu astronomiczno – astronautycznego.

W skład Komisji konkursowej weszli: Andrzej Koba – przewodniczący, Joanna Brząkała, Cezary Koneczny, Remigiusz Jabłoński.

 

Przedstawione referaty miały charakter astronomicznych prac badawczych dotyczących głównie obserwacji nieba i cechowały się wysokim poziomem merytorycznym. Ich autorzy w ciągu 15 minut z pasją i zaangażowaniem przedstawiali efekty swoich dotychczasowych dokonań.

I miejsce w konkursie zajęła  Joanna Wójtowicz , z referatem  „Obserwacje aktywności Słońca”, która w nagrodę otrzymała tablet.

II miejsce przypadło Mikołajowi  Sabatowi  za referat „ Komety – co o nich wiemy patrząc w niebo?”.  III miejsce zdobyła Aleksandra Krzemień, która zaprezentowała referat „Wszechświat jako struktura galaktyczna – obserwacje różnych galaktyk”.

Zdobywcy II i III miejsca w nagrodę otrzymali zewnętrzne dyski komputerowe. Wszyscy uczestnicy oraz opiekunowie otrzymali również dyplomy i podziękowania za udział w seminarium.

Joanna Wójtowicz oraz Mikołaj Sabat jako autorzy najlepszych prac wezmą udział w XVII Ogólnopolskim  Młodzieżowym Seminarium Astronomiczno – Astronautycznym organizowanym w Grudziądzu w dniach 7 – 9 kwietnia 2016 roku.

Gratulujemy i życzymy powodzenia.

Zobacz więcej zdjęć

IMG_9527 IMG_9533 IMG_9548 IMG_9556 IMG_9561 IMG_9575 IMG_9587 IMG_9596 IMG_9597 IMG_9598 IMG_9602 IMG_9603 IMG_9604 IMG_9607 IMG_9608

"Zabawka edukacyjna" - wystawa prac w Planetarium!

Czwarta edycja „Zabawki edukacyjnej”, to kolejny konkurs w którym i tym razem uczestniczyło więcej zespołów oraz pojawiły się ponownie nowe pomysły „młodych eksperymentatorów”.

Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne w Łodzi, będące od początku współorganizatorem tego  przedsięwzięcia, dla swoich uczestników zajęć przygotowało niespodziankę, w postaci wystawy tegorocznych prac. Wcześniej - od 4 lutego ekspozycja prezentowana była w Instytucie Fizyki Politechniki Łódzkiej, gdzie odbył się drugi etap tego konkursu.

Aktualnie, od 4 marca, uczestnicy zajęć w Łódzkim Planetarium mają możliwość zobaczyć różnego typu zabawki edukacyjne w jednej z pracowni – Eksperymentarium im. Bogusława Malańskiego.

Jesteśmy współorganizatorami tegoż konkursu, a miejsce wystawy jest  ściśle związane  z doświadczeniami i poznawaniem fizyki z wykorzystaniem różnych pomocy dydaktycznych. Wystawa może być uzupełnieniem pokazów podczas lekcji – ocenia Remigiusz Jabłoński z Łódzkiego Planetarium.

Zobacz więcej zdjęć  na stronie http://zabawkaedukacyjna.strefa.pl/

Organizatorzy konkursu:
- Publiczne Gimnazjum nr 38 w Łodzi
- Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne w Łodzi im. Arego Sternfelda

Cele konkursu:
Zainteresowanie dzieci szkół podstawowych przedmiotami przyrodniczymi oraz matematyką i zachęcenie ich do udziału w różnych formach twórczej aktywności.

Finał konkursu oraz rozdanie nagród odbędzie się 18-go marca 2016 r. w Publicznym Gimnazjum nr 38 w Łodzi zgodnie z grafikiem:

10.30 - 10.50 - Oficjalne rozpoczęcie finału konkursu, sprawy organizacyjne.
10.50 - 12.00 - Rajd edukacyjny.
12.00 - 13.30
– Uroczyste rozdanie nagród i zakończenie konkursu.
 

Finalistów zapraszamy z opiekunami oraz rodzicami, którzy będą Was dopingowali.

Additional information